Ba yếu tố chính dẫn dắt nhịp điều chỉnh gần đây của chỉ số S&P 500 là nỗi lo “stagflation”, dòng vốn được giải phóng để chuẩn bị cho IPO của SpaceX, và các yếu tố địa chính trị. Lạm phát tại Mỹ tăng tốc lên 4,2% — mức cao nhất trong ba năm — cùng với những phát biểu mang tính khiêu khích của Tổng thống Trump cáo buộc Iran đối xử với Mỹ như “kẻ ngốc”, tiếp theo là các đợt không kích, đã đẩy thị trường cổ phiếu vào chuỗi bốn phiên giảm liên tiếp. Đối với chỉ số Dow Jones, đây là phiên giao dịch tồi tệ nhất từ đầu năm đến nay.
Diễn biến các chỉ số chứng khoán Mỹ
Theo Absolute Strategy Research, chỉ số S&P 500 đã mất 15 năm (2000–2015) mới hòa vốn tính theo giá trị thực sau cú sụp đổ dot‑com. Các giai đoạn phục hồi kéo dài khác bao gồm 1929–1956 và 1965–1991.
Sẽ cần rất nhiều năm để biện minh cho mức nhân hệ số lợi nhuận (earnings multiples) đang bị kéo căng như hiện nay nếu các yếu tố nền tảng quay trở lại mức trung bình dài hạn. Xét tổng thể, những yếu tố này củng cố lo ngại về một bong bóng và mối quan ngại chính đáng về kịch bản đình lạm.
Động lực của tỷ số giá trên lợi nhuận (price‑to‑earnings ratio)
Đà giảm còn bị khoét sâu thêm bởi kỳ vọng về đợt IPO SpaceX trị giá 75 tỷ USD. Nhà đầu tư đang gia tăng nắm giữ tiền mặt, tạo áp lực thanh khoản ngắn hạn và kích hoạt các đợt bán tháo ở nhóm cổ phiếu công nghệ lớn.
Yếu tố tiêu cực thứ ba là địa chính trị. Việc một trực thăng của Mỹ bị bắn rơi đã dẫn tới các đợt không kích mạnh mẽ của Mỹ vào Iran. Trump công khai chỉ trích Tehran vì làm đình trệ đàm phán. Sự leo thang này làm suy giảm khẩu vị rủi ro toàn cầu và góp phần gây ra nhịp điều chỉnh của chỉ số S&P 500. Tâm lý thị trường chuyển từ FOMO — nỗi sợ bị bỏ lỡ — sang FOL (nỗi sợ thua lỗ), nên một đợt điều chỉnh là điều hợp lý trong bối cảnh này.
Tuy nhiên, các chất xúc tác cho xu hướng giảm này không nhất thiết kéo dài. IPO của SpaceX đang ở giai đoạn cận kề. Mỹ đã dừng không kích, và nếu Iran không đáp trả, các cuộc đàm phán có thể được nối lại. Cuối cùng, báo cáo lạm phát mới nhất của Mỹ không tệ như những tiêu đề giật gân đã gợi ý.
Các số liệu hằng năm nhìn chung phù hợp với dự báo đồng thuận của Bloomberg, và dữ liệu theo tháng cho thấy sự chậm lại trong tháng 5 so với tháng 4. Những con số này có thể đánh dấu đỉnh của lạm phát tiêu dùng, vốn đã bắt đầu hạ nhiệt nhờ giá dầu và xăng giảm. Kịch bản nhiều khả năng là Fed sẽ lùi lại, không tiếp tục thắt chặt thêm trong năm 2026 — yếu tố tích cực cho các chỉ số cổ phiếu Mỹ. Đã đến lúc “mua khi giá giảm” chưa?
Về mặt kỹ thuật, S&P 500 đã hình thành mô hình inside bar trên biểu đồ ngày, báo hiệu sự do dự của thị trường. Việc giá quay lại vùng cận trên của inside bar quanh 7.400 sẽ là lý do để nối lại các hoạt động mua vào. Các nhà giao dịch ưa mạo hiểm có thể gia tăng vị thế mua nếu giá giữ vững trên mức pivot tại 7.300.
